1- KPSS'de Yerleştirme İşlemi Nasıl Yapılmaktadır?

ÖSYM tarafından ilan edilen kamu kurum ve kuruluşlarına ait boş kadro ve pozisyonlara adayların yaptığı başvuruların değerlendirilmesi internet üzerinden yapılmaktadır.

a- Aynı puan olması halinde hangi aday yerleşecek?

Yerleştirme işlemlerinde aynı puanı alan adaylar arasından diploma tarihi itibariyle önce mezun olmuş olana, bunun aynı olması halinde yaşı büyük olana, her ikisinin de aynı olması durumunda ise sınav sonucu yeni açıklanan adaya öncelik tanınır.

b- Yerleştirmede puan ve tercih sıralaması önemli midir?

Yerleştirme işleminde adaylar puanlarına ve tercih sıralarına bakılmak suretiyle kadrolara veya pozisyonlara yerleştirilmektedirler. Daha yüksek puanlı adaylar yerleştiği için birinci tercihine yerleşemeyen bir aday ikinci tercihine, ikinci tercihine yerleşemeyen aday üçüncü tercihine yerleştirilmeye çalışılacak, yerleştirme işlemi bu şekilde devam edecektir. Bir adayın son tercihine de daha yüksek puanlı adaylardan biri yerleştirildiği takdirde bu aday herhangi bir kadroya yerleşememiş olacaktır.

c- Düşük puan alan adaylar yerleşebilir mi?

KPSS yerleştirmelerinde puan ve tercih önemli bir husustur. Hiçbir adayın tercihleri arasında belirtmediği bir kadro veya pozisyonu tercihleri arasında gösteren bir adayın yerleştirilmesi mümkündür. Örneğin Hakkari'deki Adalet Bakanlığına ait psikolog kadrosunu, hiçbir Psikoloji Bölümü mezununun tercih etmemesi durumunda, burayı tercih edecek 10 puan almış bir psikoloji mezunu dahi yerleştirilmeye hak kazanabilir.

d- Tercihlerin not edilerek açıklanan taban puanlarla karşılaştırılması önemlidir.

1999 yılından bu yana yapılan yerleştirme işlemlerinden sonra ortaya çıkan sonuçlar ÖSYM'nin zaman zaman hata yaptığını göstermektedir. Örneğin ÖSYM, 2004 yılındaki yerleştirme işlemini, yanlışlıktan dolayı tekrarlamıştır. Ancak, zaman zaman ortaya çıkan bu eksiklikler ÖSYM tarafından sonraki yerleştirmelerde giderilmiştir.

Ortaya çıkan bu sorunlar nedeniyle adayların tercihlerini not etmeleri ve yerleştirme sonuçları açıklandıktan sonra da taban puanlara bakarak kendilerinden daha düşük puanlı birinin tercihlerine yerleşip yerleşmediğini kontrol etmeleri gerekmektedir. Daha düşük puan alan bir adayın tercihlerine yerleştiğini tespit eden bir kişinin, tercih kılavuzundaki başvuru formuyla birlikte ÖSYM Başkanlığına başvurması gerekmektedir. ÖSYM'nin bu konuya ilişkin olarak kılavuzda yer verdiği açıklama şu şekildedir: “Yerleştirme işlemleri ile ilgili inceleme isteğinde bulunan adaylar, bu sonuçların internet yoluyla açıklanmasından itibaren, en geç 30 gün içinde bu Kılavuzdaki “Genel Amaçlı Dilekçe Örneği”ni kullanarak ÖSYM'ye başvurmalıdırlar. Süre hesabında ÖSYM Genel Evrak Biriminin adayın dilekçesi üzerine bastığı tarih damgası ve numara esas alınır. Bu dilekçenin işleme konabilmesi için, dilekçeye ÖSYM'nin T.C. Ziraat Bankası Ankara Güvenevler Şubesi 6032068-5001 numaralı hesabına 5,00 YTL'nin yatırıldığını gösterir banka dekontunun fotokopisinin eklenmesi gerekir.”

2- Tercih Yapmanın Püf Noktaları

a-Tercihte bulunurken nelere dikkat edilmelidir?

KPSS tercih kılavuzunda açıklanan kadroları tercih ederken çok çeşitli nedenler göz önünde bulundurularak tercih yapılması gerekmektedir. Aşağıda bu unsurlar açıklanacaktır.

i-Mümkün olduğunca az kişi ile yarışılmalıdır

Tercihte bulunacak olan adayların tercih yaparken mümkün olduğunca çok sayıda adayı dışarıda bırakacak şekilde tercih yapması gerekmektedir. Örneğin bir elektrik teknisyenin sadece "Elektrik teknisyeni" yazan kadrolara başvurması, "Elektrik, elektronik, elektrik-elektronik" gibi bir kaç bölümü kapsayan kadrolardan ise daha az tercihte bulunması gerekmektedir. Çünkü sadece elektrik teknisyeni şartı aranan kadroya başvurabilecek kişi sayısı örneğin 10 bin kişi ise, "Elektrik, elektronik, elektrik-elektronik" gibi bir kaç bölümü kapsayan kadrolara başvuracak kişi sayısı ise bu sayıdan çok daha fazladır. Bu nedenle yarışılacak kişi sayısını minimuma indirecek şekilde tercih yapılmalıdır.

Aynı şekilde askerliğini fiilen yapmış olma şartını istemeyen kadrolara başvurabilecek kişi sayısı 100 bin iken, askerlik şartı isteyen kadrolara başvurabilecek kişi sayısı çok azdır.

Yarışılacak adayların, yaş, cinsiyet, belge sahibi olma gibi diğer kriterler de göz önüne alınarak azaltılması gerekmektedir.

ii-Tercihte bulunurken daha önceki minimum maksimum puanlara mutlaka bakılmalıdır

ÖSYM her yerleştirme sonrasında kadrolara ait taban puanlarını açıklamaktadır. Buna dair bilgiler ÖSYM'nin WEB sitesinde yayımlanmış bulunmaktadır. Bu çerçevede örneğin mimar kadrosuna başvuracak adayın, ÖSYM'nin daha önceki yerleştirmelerde yayımladığı minimum puanlara bakması, il/kurum seçerken buna dikkat etmesi gerekmektedir.

iii-En çok çalışmak istediğiniz kurumu en üste yazınız

Adayın tercih yaparken ilk tercihine en çok çalışmak istediği kurumu/il'i yazması gerekmektedir. Çünkü adayın tercih ettiği kadrolardan hiçbirisine, adaydan daha düşük puan almış birinin (bu kişi bu kadroyu ilk tercihine yazmış olsa dahi) yerleştirilmesi mümkün değildir.

b- Taşra ve merkez ne demektir?

Kılavuzdaki her kadro veya pozisyonun yanında “taşra” ve “merkez” gibi kelimeler yer almaktadır. Yanında “merkez” kelimesi olan kadrolar Bakanlık, Müsteşarlık, Başkanlık, Rektörlük gibi kuruluşların bulunduğu hizmet birimlerini ifade etmektedir. Bu birimlerin dışındaki kuruma ait tüm birimler taşradır. Ankara özelinde örnek verecek olursak: Çevre ve Orman Bakanlığı için merkez sadece Çevre ve Orman Bakanlığının bulunduğu yerdir. Ancak, Ankara Çevre ve Orman İl Müdürlüğü, Ankara'da olmasına rağmen taşradır.
c-Hangi kamu kurumları tercih edilmelidir?

Tercih kılavuzunda kamu kurumları arasında tercihte bulunurken maaş, çalışma ortamı ve nakil kolaylığı gibi hususlara dikkat edilmelidir.

i- Hangi kurumlar yüksek maaş vermektedir?

Aynı unvanda olmasına rağmen maaşlar konusunda kurumlar arasında farklılık bulunmaktadır. Bunun nedeni bazı kamu kurumlarında ek ödeme adlı ayrı bir maaş kaleminin olmasıdır. Personeline ek ödeme veren bazı kamu kurumları şu şekilde sıralayabiliriz:

- Adalet Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, TİKA Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı(Bağ-Kur, SSK ve Emekli Sandığı), TSK (sivil memurlar), Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü, Hudut ve Sahiller Sağlık Gn. Md., Yurt-Kur Genel Müdürlüğü, Darphane ve Damga Matbaası Gn. Md., Devlet Meteoroloji İşl. Gn. Md., DHMİ Gn.Md., Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü,

- Diğer taraftan, 15 adet kurumda fazla çalışma ücreti verilmektedir. Devlet Personel Başkanlığındaki bir memura 100 YTL civarında fazla çalışma ücreti verilmekte olup, diğer fazla çalışma ücreti verilen kurumlar şunlardır: Başbakanlık, Denizcilik Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, DPT Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, TİKA Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Atom Enerjisi Kurumu Başkanlığı, Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Aile ve Sosyal Araştırmalar Gn. Md., Kadının Statüsü Gn. Md., Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Gn. Md.

- Ayrıca, maktu fazla çalışma ücreti ödenen kurumlar bulunmaktadır. Bunlar da şu şekildedir: Gümrük Müsteşarlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakıflar Gn. Md., Orman Gn. Md., Gençlik ve Spor Gn. Md., Basın-Yayın ve Enformasyon Gn. Md., Hudut ve Sahiller Sağlık Gn. Md., SHÇEK Gn. Md., GAP İdaresi Başkanlığı, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurulu Başkanlığı, Bakanlık ve genel müdürlüklerde görev yapan orman muhafaza memurları ile telsiz görevlileri.

- Saat başı fazla çalışma ücreti ödenen kurumlar ise şu şekildedir: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Yüksek Seçim Kurulu, Adalet Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (Emekli Sandığı, SSK ve Bağ –Kur), Türkiye İş Kurumu Gn.Müd., Makam hizmetlerinde görev yapanlar, yüksek öğretimin ikinci öğretiminde görev yapanlar.

- Bu kurumlara ilave olarak Kamu İktisadi Teşebbüslerinde (KİT) çalışan personel de diğer kamu kurumlarına nazaran yüksek ücret almaktadır. Tercih kılavuzunda sınıfı, kadro ve derecesi belirtilmeyen sözleşmeli pozisyonları ilan edilenler KİT'lere aittir.

ii-Hangi kurumlarda nakil daha kolaydır?

Geniş bir taşra ağı olan kamu kurumları, çalışan personeline eş ve sağlık durumu özrü ile belirli bir hizmet yılından sonra da istek üzerine nakil kolaylığı sağlayabilmektedir. Örneğin Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı, Adalet Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Gümrük Müsteşarlığı, Orman Genel Müdürlüğü, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü ve Vakıflar Genel Müdürlüğü geniş taşra ağı bulunan kurumlardandır. Bu kurumların hemen hemen her il'de teşkilatı bulunmaktadır.

Ancak, üniversite ve belediyelerin sadece bulundukları yerde teşkilatı bulunmaktadır. Örneğin Mersin Üniversitesinin sadece Mersin'de teşkilatı bulunmaktadır. Bu nedenle bu kurumlarda çalışanlar, eş veya sağlık durumundan dolayı başka bir il'e nakil istediklerinde, mutlaka kendilerini naklen almak isteyen başka bir kamu kurumu bulmaları gerekmektedir. Bu da nakil yapmak isteyenlerin karşılaştığı en büyük problemdir. Nakil zorluğu belediyelerde daha çok ve daha net ortaya çıkmaktadır.

iii-Çalışma ortamı iyi olmayan kurumlar hangileridir?

İnternet sitelerinde yer alan yorumlara göre, askeri kurumlar, belediyeler ile üniversitelerde çalışan memurlar, bulundukları kurumdaki çalışma şartlarını beğenmemektedirler.

d- Üniversiteler Hakkında Genel Bilgler

Tercih kılavuzunda, hemen hemen tüm üniversitelerin kadroları yer almıştır. Bu kadroları tercih edecek adayların aşağıdaki bilgileri okuması yararlı olacaktır.

i-Üniversitedeki memurlukların mali hakları

Üniversitelerde yer alan memurluk kadrolarının diğer kurumlardaki memurluklardan bir farkı bulunmamaktadır. Üniversitelerdeki memur kadroları herhangi bir ek ödemeye sahip değildir.

ii-Nakil durumu

Üniversitelerin başka bir ilde genel olarak teşkilatı bulunmamaktadır. Teşkilatı bulunan üniversitelerin ilgili birimleri bu yıl içerisinde kanunlaşan düzenlemeyle bağımsız üniversitelere dönüştürülmüştür.

Bir kamu kurumunun farklı farklı illerde birimleri bulunması nakil kolaylığı anlamına gelmektedir. Üniversitelerin başka bir ilde, genel olarak, taşra teşkilatı olmadığı için başka bir il'e nakil isteği oluştuğunda, bu istek kurum içi nakille değil başka bir kurumdan uygun bir kadro bulunması şartıyla karşılanabilmektedir. Kamu yönetim sistemimizde kurum içi nakillerde bir düzen olmakla birlikte kurumlar arası nakillerde bir standart bulunmamaktadır. Bu tür yer değiştirme işlemlerinde genel olarak objektif bir sistem uygulandığı söylenemez. Sağlık ve eş durumu dahil olmak üzere tüm yer değişikliklerinde personel büyük zorluklarla karşılaşmaktadır.

iii-Üniversitelerin yönetimi

Genel olarak Üniversiteler, belediyeler gibi fazla personeli olan kurumlar değildir. Kurumsal olarak büyük bir yapı olmadığı için de çalışma barışını sağlayacak bir kurumsal kültür oluşamamaktadır. Bu nedenle, üniversitelerde çalışan personel sık sık nakil talebinde bulunmaktadır.

d- Belediyeler Hakkında Genel Bilgiler

Tercih kılavuzunda, birçok belediyenin kadrosu yer almıştır. Bu kadroları tercih edecek adayların aşağıdaki bilgilere sahip olması yararlı olacaktır.

i-Belediyelerdeki memurların mali hakları

Belediyelerdeki memurlar, ek ödemesi olmayan bir kurumdaki memurdan daha yüksek maaş almaktadır. Bunun nedeni 2005 yılında yapılan yasal düzenlemelerdir. Bu düzenlemelere göre, belediyedeki başarılı memurlara yılda iki ikramiye verilmektedir. Ancak ödeme yapılacak personel sayısı, toplam personelin yüzde 10'unu geçememektedir.

Yine bazı belediyeler, hukuki anlamda nihai bir sonuca ulaşılmamış olmakla birlikte, sendikalarla imzaladıkları denge sözleşmeleri gereğince memurlarına ek ödeme verebilmektedir.

ii-Nakil durumu

Belediyeler de, üniversiteler gibi başka bir il'de, taşra teşkilatına sahip değildir. Daha önce belirtildiği üzere, bir kamu kurumunun farklı farklı illerde birimleri bulunması nakil kolaylığı anlamına gelmektedir. Belediyelerin başka bir ilde taşra teşkilatı olmadığı için, burada çalışan personel de, üniversitelerde çalışan personelin yukarıda yer verilen sıkıntılarını aynen yaşamaktadır.

Diğer taraftan belediyeler açısından zaman zaman şu sıkıntı oluşabilmektedir. Siyasi iktidarlar, genel olarak belediye kadrolarının istismar edilir tarzda kullanımından dolayı bazen genelgelerle, belediyelerden diğer kurumlara geçişi sınırlandırmaktadır. Bir önceki hükümetler döneminde varolan bu uygulama, tek parti iktidarından dolayı son birkaç yıldır uygulanmamaktadır.

iii-Belediyelerin yönetimi

Belediyeler siyasi etkinin en net görüldüğü kurumlardır. Bu nedenle de en sık yer değiştirme isteği küçük belediyelerdeki memurlardan gelmektedir. Bu tür belediyeleri seçecek adayların bu hususu göz önünde bulundurması gerekmektedir.

e- Yerleştirmelerde nokta atama mı yapılıyor?

Yerleştirmelerde her zaman nokta atama yapılmamaktadır. Adaylar yerleştikleri kadrolar için il emrine atanacak, daha sonra ayrıca il müdürlüğünce bir kez daha yerleri belirlenecektir. Pozisyonlar için ise il emrine atama söz konusu olmayıp nokta atama yapılmaktadır.

Örneğin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının Mersin'deki kadrosuna yerleşemeye hak kazanan bir aday, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca Mersin il emrine atanacak, daha sonrada valilik ve il müdürlüğünün ortak kararıyla il veya il'e bağlı ilçe içindeki ihtiyacı olan yere atanacaktır. Toprak Mahsulleri Ofisine ait bir pozisyonu tercih eden aday pozisyonun karşısında belirtilen yere atanacaktır.

(Kaynak: Memurlar.net)